Diderot’un Sabahlığı

Diderot’un Sabahlığı

Mum ışığının loşluğunda kitabı almak için elimi uzatıyorum fakat elim bir engelle karşılaşıyor. Kitaplarımı koymak için bir kitaplık veya yeni bir raf yapmamıştım daha evvel; bardak ve tabak koymak için yapılmış rafları kullanmıştım. Bardak ve tabaklar düşmesin diye rafa eklenmiş, tek bir şerit halinde duran çıtaydı elimin takıldığı. Tabak ve bardakları buraya koymaya ihtiyacım yoktu artık, yalnız yaşıyordum. Herhangi bir materyalle aramdaki ilişkiyi Antik Roma'nın bilgiye olan yaklaşımı gibi değerlendiriyor, aramızda pragmatik bir ilişki kurmaya gayret ediyordum. Önceden tam tersi olsa da şu anda gösterişten ve gereksiz şeylerden nefret ediyordum artık; beni daha evvel esir eden sabahlığı tekrar giymemeye özen gösteriyorum...
Fakat düşüncede her ne kadar kolay gibi görünse de bu düşünceyi pratikte uygulamak sandığımdan daha zordu.

Elbette kolay olacağını düşünmüyordum fakat göze aldığım şey için buna değerdi: Özgür düşünce. Bunun için ise Ulus Baker'in dediği gibi, kanaatlerden kopuşa ihtiyacım vardı. Elektrik dahi kullanmamam tam da bu kopuşun merkezi; çünkü elektrik benim için Diderot'ya hediye edilen yeni sabahlık gibi. Ona sahip olduğumda arkasından onunla çalışacak diğerlerine de ihtiyacım olacak. 
 
Kanaatler

O zaman bu çağırışım sadece eşyalar için mi geçerliydi?
Elektrik ekranı, ekran interneti, internet sosyal medyayı ve bunların hepsi akışı tetikler, akış ise kanaatleri...
Hepsi mi kötü?
Hayır, elbette kötü değil; fakat benim kanaatlerden kurtulmaya ihtiyacım vardı.
Ben elektriği bırakmak istemiyorum; benim bırakmak istediğim, onunla birlikte gelen hazır düşünceler dünyası.
Zorlanmış olsam da kitabı elime alıyorum. Usulca kapağını açıyorum, ilk sayfasında düştüğüm notla karşılaşıyorum: "Kendi aklını kullanma cesaretini göster."
Sarı sayfanın üzerinde sanırım bu kâğıdın adı saman kâğıdıydı tazeliğini hâlâ koruyor gibi görünen mavi tükenmez bir kalemle yazmış olduğum yazı, benim diğer sayfalara geçmeden düşüncelere dalmama sebep oluyor.
Anlatının somut gerçekliğini yansıttığını düşündüğüm, bana mistik güçleri varmış gibi görünen kelimeler ve cümlelerin bende meydana getirdiği etkiyi bildiğim için okuduğum kitapların kıyısına köşesine notlar düşerdim. Şimdi bu cümle, yazdığım zamandakinden daha güçlü bir etki bıraktı üzerimde.
Yazmış olduğum bu notu bir kanaat olarak görmüyorum benim için saygı duyduğum biri tarafından alınmış öğüt gibi.

Ben hazır düşüncelerden kaçıyorum ama Kant'ın sözünü de rehber alıyorum. Acaba bu da başka bir hazır düşünce mi?



Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Simgelerin sihirli gücü

Simgelerin Sihirli Gücü: Zihnimizdeki Hikaye Önümde siyah kaplı bir kitap duruyor. Üstünde beyaz renge sahip birtakım simgeler var. Bu simgelere dışarıdan bakıldığında, tek başlarına bir anlama sahip değiller gibi. Aslında, kendileri titreşimler olan ve adına ses dediğimiz şeylerin simgesel gösterimi olan harfler bunlar. Yan yana geldiklerinde anlamlı bir kelime oluşturuyor. Bu kelimeleri anlamlandıran ise bizim onları okuyabiliyor olmamız. Bu da eğitimle kazandığımız bir yetenek; bizlerde doğuştan bulunmayan bir özellik. Doğuştan olsa güzel olurdu ortak bir dil kulağa çok hoş geliyor. Neyse bu düzgün, kurallı dizilimle bir araya gelen harflerden oluşan kelimelerin oluşturduğu cümleler.  Aslında her bir harf, her bir ses bir araya geldiğinde çok daha büyük bir dünyayı inşa ediyor. Zihnimizde her kelime, her cümle kendi hikayesini yaratıyor. Yan yana geldiklerinde zihnimizde bir imge beliriyor; tıpkı bir "aslan" kelimesini duyduğumuzda o canlının heybetinin gözümüzün önüne ge...
Devamı

Zihnin Labirentleri

Resim
Zihnin Labirentleri Üzerine düşen güneş ışıklarının ısıttığı vücudum, nereden geldiğini bilmediğim, kendi hikâyesini taşıyan; benim kendi iç dünyamdaki serüvenime son verecek irkilmeye neden olan bir soğuklukla önce yüzüme, sonra tüm vücuduma temas ettiğinde, kendimi yeni savaştan çıkmış yorgun fakat (bu sonuçtan bağımsız; görevini yerine getirmiş olmanın verdiği gurur ve mutluluğu yaşayan bir asker gibi) buruk bir huzur yaşadığımı algılamamı sağlayan dış dünyayla yeniden temas kurup bir dönüşe neden olmuştu. Birden oturduğum zeminin sertliğini ve ıslaklığını hissetmeye başlamıştım. Oysa ki mavi yolu yürüdüğümü düşündüğüm zaman içerisinde bu sertlik ve ıslaklığı hissetmemiştim. Net olarak algıladığım bir şey vardı; o da üşüdüğümdü. Bu hisle beraber “eve geri dönmeliyim,” diye içimden geçirdim. Ayağa kalktım, buraya gelirken kullandığım yola doğru hareket ettim. Çok uzak değildi. Zihnim berraktı, hiçbir düşünce geçmiyordu. Fakat buranın yabancısıydım. Gölü bile ilk defa görü...
Devamı

Zihnin Zincirleri

"Zihnin Zincirleri" İçimde bir şeyler yazmak için müthiş bir istek var. Sandalyeme oturuyorum, masam düzenli, üzerinde defterim ve kalemim var. Kalemi elime alıyorum, yazmaya başlayacağım fakat bir sorun var: Nereden başlamalıyım? Zihnim çok bulanık. Bir türlü başlayamıyorum. Birden aklımdan biraz sakinliğe ihtiyacım olduğu geçiyor. Kalkıyorum, odada kendime düz bir zemin buluyor ve bacaklarımı birbirinin içine geçirip oturuyorum. Benim için biraz zahmetli bir durum. Büyük bir titizlik ve özenle sırtımı dik tutmaya çalışıyorum. Tamam, böyle güzel. Şimdi gözlerimi kapatıp biraz nefes kontrolü yapacağım. Bunu beni biraz sakinleştirebileceğini düşündüğüm için deniyorum. Fakat içimde bir arzu beliriyor, sanki:"Denizde bir tekne üzerindeyim, karşımda masmavi bir deniz var. Maviliğin altında ne var bilmiyorum, birazdan bir gözlük takıp o maviliğe dalacağım. Göreceklerime dair merakım beni heyecanlandırıyor." Aynı bu durum gibi, gözlerimi kapatıp iç dünyama (zihnime) dald...
Devamı