Kierkegaard, Unutulmuş Bir Mektup ve İnsanlığın En Büyük Bağımlılığı: Hikayeler





Kierkegaard, Unutulmuş Bir Mektup ve İnsanlığın En Büyük Bağımlılığı: Hikayeler

Okumak için elime aldığım kitabın ilk sayfasına düştüğüm notun düşünsel etkisi azalmıştı sanırım, kitapta bir tuhaflık olduğunu fark ettim. Çok fazla sayfaya sahip kalın bir kitap değildi "yanlış anlaşılmasın kitapları kalın ve ince diye kıyaslamam" fakat orta sayfalara doğru bir şişkinlik vardı. Parmaklarımla sayfaları usulca aktarıyorum; bu tuhaflığa sebep olan şey bir zarfmış. Beyaz olmayan karışık renklere sahip, düzenli bir el yazısıyla kime ve nereye gideceği yazılmış ve bir de pul yapıştırılmış, pulun üzerinde mühür yok belli ki son anda vazgeçmişim. Bu mektubu ne zaman buraya koyduğumu hatırlamıyorum, merakla elime alıp zarfın kapağını açıyorum. Zarfın içerisinde bir tek sayfa var; katlı duran bu sayfayı hemen açıyor ve heyecanla okumaya başlıyorum.

Ne oldu? Çok değil, biraz evvel hayatımla, fikirlerimle alakalı derin bir düşünce içerisindeyken birden bir zarfla bütün ilgim, sırf meraktan bu zarfa kaymıştı.

Ne garip değil mi? "Şimdi ne yapmalıyım, nasıl yaşamalıyım?" gibi hayati bir konunun sırf bir merakla ötelenmesi ve gündemimin birden değişmesi.

Bu kağıt, çok eskiden yazdığım bir mektup; muhatabına gönderilmemiş ve saklanmış. Mektup ama daha çok günlük gibi, belli bir zaman dilimi içerisinde yaptıklarımı ve hislerimi kaleme almışım.

Okuyorum; duygusal bir mektup, kafam karışıkmış, göndermemem iyi olmuş diye düşünüyorum. Ama kafama takılan bir şey oluyor: Her ne olursa olsun, gündelik yaşantımızda farklı bir durum, sıradan akışı bozan bir şey olduğunda ve biz de bu sıradışı akışa şahit olduğumuzda, bu olayı bize sorulsun veya sorulmasın hikayeleştirip anlatıyoruz. Belki de bu yüzden haberler en çok izlenen program oluyor; sıradışı olanın merakı.
Haberler bile olay örgüsünü hikâyeleştirmeden anlatmaz; aksi halde anlamsız kalacak gibi.
Bir de diğeri var; hikaye kurgulayıp anlatmak. Herodotos tarih kitabında hikayeler anlatır, Sümer tabletleri hikaye anlatır; Antik Yunan'da Homeros ve Hesiodos tanrıların var oluşunu hikâyeyle anlatır; varlığın varlık alemine gelişinin nasıl olduğunun açıklama gayretleri bile hikâye ile anlatılır.
Neden bu hikâyeleştirip anlatmaya merakımız?

Yoksa anlam arayışımız kurduğumuz hikayelerle mi şekilleniyor? Anlattığımız hikayeler mi hayatı anlamamızı sağlıyor?
 Kierkegaard'ın dediği gibi: "Hayat geriye doğru anlaşılır, fakat ileriye doğru yaşanır." Geriye doğru kurduğumuz hikaye mi hayatı anlamlı kılıyor?

"Anlamlı hayat, iyi bir hikaye mi yazmaktır?"

"Hayatı hikâyeleştirerek mi anlamlandırıyoruz, yoksa anlamlı bulduklarımızı sonradan mı hikâyeleştiriyoruz?"




Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Simgelerin sihirli gücü

Simgelerin Sihirli Gücü: Zihnimizdeki Hikaye Önümde siyah kaplı bir kitap duruyor. Üstünde beyaz renge sahip birtakım simgeler var. Bu simgelere dışarıdan bakıldığında, tek başlarına bir anlama sahip değiller gibi. Aslında, kendileri titreşimler olan ve adına ses dediğimiz şeylerin simgesel gösterimi olan harfler bunlar. Yan yana geldiklerinde anlamlı bir kelime oluşturuyor. Bu kelimeleri anlamlandıran ise bizim onları okuyabiliyor olmamız. Bu da eğitimle kazandığımız bir yetenek; bizlerde doğuştan bulunmayan bir özellik. Doğuştan olsa güzel olurdu ortak bir dil kulağa çok hoş geliyor. Neyse bu düzgün, kurallı dizilimle bir araya gelen harflerden oluşan kelimelerin oluşturduğu cümleler.  Aslında her bir harf, her bir ses bir araya geldiğinde çok daha büyük bir dünyayı inşa ediyor. Zihnimizde her kelime, her cümle kendi hikayesini yaratıyor. Yan yana geldiklerinde zihnimizde bir imge beliriyor; tıpkı bir "aslan" kelimesini duyduğumuzda o canlının heybetinin gözümüzün önüne ge...
Devamı

Zihnin Labirentleri

Resim
Zihnin Labirentleri Üzerine düşen güneş ışıklarının ısıttığı vücudum, nereden geldiğini bilmediğim, kendi hikâyesini taşıyan; benim kendi iç dünyamdaki serüvenime son verecek irkilmeye neden olan bir soğuklukla önce yüzüme, sonra tüm vücuduma temas ettiğinde, kendimi yeni savaştan çıkmış yorgun fakat (bu sonuçtan bağımsız; görevini yerine getirmiş olmanın verdiği gurur ve mutluluğu yaşayan bir asker gibi) buruk bir huzur yaşadığımı algılamamı sağlayan dış dünyayla yeniden temas kurup bir dönüşe neden olmuştu. Birden oturduğum zeminin sertliğini ve ıslaklığını hissetmeye başlamıştım. Oysa ki mavi yolu yürüdüğümü düşündüğüm zaman içerisinde bu sertlik ve ıslaklığı hissetmemiştim. Net olarak algıladığım bir şey vardı; o da üşüdüğümdü. Bu hisle beraber “eve geri dönmeliyim,” diye içimden geçirdim. Ayağa kalktım, buraya gelirken kullandığım yola doğru hareket ettim. Çok uzak değildi. Zihnim berraktı, hiçbir düşünce geçmiyordu. Fakat buranın yabancısıydım. Gölü bile ilk defa görü...
Devamı

Zihnin Zincirleri

"Zihnin Zincirleri" İçimde bir şeyler yazmak için müthiş bir istek var. Sandalyeme oturuyorum, masam düzenli, üzerinde defterim ve kalemim var. Kalemi elime alıyorum, yazmaya başlayacağım fakat bir sorun var: Nereden başlamalıyım? Zihnim çok bulanık. Bir türlü başlayamıyorum. Birden aklımdan biraz sakinliğe ihtiyacım olduğu geçiyor. Kalkıyorum, odada kendime düz bir zemin buluyor ve bacaklarımı birbirinin içine geçirip oturuyorum. Benim için biraz zahmetli bir durum. Büyük bir titizlik ve özenle sırtımı dik tutmaya çalışıyorum. Tamam, böyle güzel. Şimdi gözlerimi kapatıp biraz nefes kontrolü yapacağım. Bunu beni biraz sakinleştirebileceğini düşündüğüm için deniyorum. Fakat içimde bir arzu beliriyor, sanki:"Denizde bir tekne üzerindeyim, karşımda masmavi bir deniz var. Maviliğin altında ne var bilmiyorum, birazdan bir gözlük takıp o maviliğe dalacağım. Göreceklerime dair merakım beni heyecanlandırıyor." Aynı bu durum gibi, gözlerimi kapatıp iç dünyama (zihnime) dald...
Devamı